آسیب فضای مجازی بر خانواده
از زمانى که اینترنت وارد فضاى زندگى انسان شده تا به امروز، علىرغم تمام محاسن و مزایاى آن، یکسرى دغدغهها و نگرانىهایى را بر خانوادهها تحمیل کرده است. موضوعی که درتمام جوامع موضوعیت داشته و محدود به جامعه و یا اقلیتی خاص نمیشود.
به دلیل ویژگیهای خاص فضای مجازی و نو بودن این پدیده، بسیاری از والدین فرصت، امکان و یا توان کافی برای شناخت دقیق این فضا و کاربردهای آن را به دست نیاوردهاند و عدم آشنایی مناسب آنها با این فضا و در مقابل استفاده روزمره نوجوانان و جوانان و حتی کودکان از این فضا باعث شده است که یک فضای محرمانه و خصوصی در داخل خانه برای فرزندان ایجاد شود و آنها بدون دغدغه و بدون احساس وجود ناظر بیرونی به سایتهای مختلف در این فضا دسترسی یافته و بعضاً به دلیل ویژگیهای سنی و شخصیتی و کنجکاویهای خود متأثر از فضاهای ناسالم موجود در اینترنت گردند.
از سوی دیگر اینترنت شکاف میان نسلها را عیانتر کرده است . اکنون نه تنها شکاف میان نسل اول و دوم بلکه شکاف میان نسل دوم و سوم نیز هویدا شده است و هیچ یک زبان دیگری را نمیفهمند.
یکی از چالشهای فرا روی فرهنگها برخورد با این پدیده است. چون اساساً ورود اینترنت همراه با ارزشهای غربی، چالشهای جدیدی را در کشورهای دیگر به وجود آورده است. از آنجایی که برخی از عناصر موجود در این پدیده مغایر با فرهنگ خودی (ارزشهای اسلامی-ایرانی) است، پس میتوان گفت اینترنت میتواند آسیبهای زیادی را به همراه داشته باشد. مثلاً ورود اینترنت در حوزه خانواده موجب تغییر نظام ارزشی در خانوادهها میشود.
از جهت اجتماعی نیز افراد را از یکدیگر دور نموده است و افراد به جای اینکه به دیدار یکدیگر بروند از طریق چت و پست الکترونیکی با هم ملاقات مینمایند که این خود باعث از هم گسیختگی اجتماعی در بین افراد یک جامعه میشود. البته باید به این نکته اشاره کرد که هنوز اینترنت در کشور ما فراگیر نشده است، ولی زمانی که این مسئله همگانی شد ما شاهد مسائلی از این قبیل در جوامع انسانی و قومیتهای مختلف خواهیم بود.
یکی از بزرگترین مسائل اجتماعی که جوامع امروزی به آن مبتلا میباشند ضعف بنیاد خانواده است. از آنجایی که مشکلات خانوادهها به صورت ناهنجاریهای اجتماعی بروز میکند خانواده و سلامت آن از اهمیت فوقالعادهای برخوردار میباشد. آماده کردن فرزندان برای پذیرش مسئولیتهای اجتماعی یکی از وظایف مهم و اساسی خانوادهها به شمار میرود. جوانان باید بتوانند به خصوص برای زندگیهای مشترک آماده شوند و سعی نمایند روابط خود را با پیرامونشان در حد متعارف و قابل قبولی تنظیم نمایند. صرف نظر از آمار و ارقام بالا و روز افزونی که در مسایلی مانند بالا رفتن سن ازدواج، طلاق، فرار از منزل، فحشا و سایر مسایل خانوادگی وجود دارد، سرد شدن ارتباطات عاطفی و نارضایتیها از زندگی خانوادگی است که باعث ناکامیها و شکستهای بزرگی در زندگی جوانان شده است. اینها نشان از مشکلات عمیقی در سطح خانواده دارد که به نوعی باید ریشهیابی و درمان شوند. البته دراین مورد خانواده باید صمیمیت خود را حفظ کند و فرزند حس نکند پدر و مادرش نقش پلیس در خانه را دارند.
راههای پیشگیری از آسیبهای فضای مجازی:
1-ایجاد فضای صمیمی در خانواده
2-ایجاد رابطه اعتماد بین والدین و فرزندان
3-نکشاندن روابط فضای مجازی به فضای واقعی
4-پرهیز از وبگردیهای بیهدف
5-مطرح نکردن اسرار خانوادگی و مشکلات زندگی خود در فضای مجازی
6-عدم انتشار اطلاعات شخصی و خانوادگی
نتیجه:
در حال حاضر اینترنت ابزاری مناسب برای توسعه افکار و اندیشههای بشری محسوب میشود به شرط آن که در راه صحیح استفاده شود. افراد باید برای ورود به دنیای مجازی اطلاعات کافی در اختیار داشته باشند تا دچار مشکلات مالی و اجتماعی نشوند. ارتباطات سالم در فضای مجازی و لزوم هوشیاری جوانان و خانوادهها نسبت به تهدیدات فضای سایبری در درجه نخست اولویت قرار دارد. پیشگیری از آسیبهای اجتماعی و توجه والدین به رفتار فرزندان بسیار مهم می باشد و برای جلوگیری از هم پاشیدگی خانواده ها، والدین باید تا حدودی به فناوریهای روز دنیا مسلط باشند و آگاه باشند که تغییر در رفتار فرزندان به معنای ایجاد تغییر در طرز فکر آنهاست و هنگامی که بنیان فکری و شخصیت آنها به صورت ناصحیح شکل گیرد، راه نفوذ شیادان به حریم خصوصی افراد و محیط امن خانواده باز میشود. بنابراین چنانچه خانوادهها نسبت به شیوههای جدید ارتباط فرزندان خود آگاهی و شناخت کافی و لازم را داشته باشند، از انجام بسیاری از جرایم و ارتباطات پنهانی آنان جلوگیری به عمل میآید.
